Kiến thức, kĩ năng cần thiết để gọi vốn cho startup

Nhân dịp có một em hỏi mình

“ Kĩ năng gọi vốn rất quan trọng nhưng các bạn sinh viên thường không có kĩ năng này khi bắt đầu khởi nghiệp, làm sao để các bạn có thể rèn luyện điều này?

Cá nhân mình nghĩ gọi vốn không phải là một kĩ năng 😐 Nó là một công việc và để làm tốt thì cần có các kĩ năng và kiến thức nhất định. Nhân bài này mình sẽ viết về những kiến thức và kĩ năng cần có trong việc gọi vốn cho tất cả mọi người mới bắt đầu, chứ không chỉ là sinh viên.

Note: mình không nói là những kiến thức/kĩ năng cần có để gọi vốn thành công nhé, vì để gọi vốn thành công cần rất nhiều thứ khác mà mình sẽ chưa bàn tới ở đây.

Kiến thức đầu tư

• Kiến thức căn bản về tài chính & pháp luật. Hiển nhiên, bạn cần hiểu các thuật ngữ cơ bản nhất về tài chính (cổ phần, cổ đông, lãi suất…) và luật pháp của công ty.
• Các kiến thức, thuật ngữ trong gọi vốn. Thế nào là pre-money, convertible notes, termsheet … chỉ là một vài trong số rất nhiều thuật ngữ bạn cần biết để thảo luận cùng nhà đầu tư.
• Các kiểu nhà đầu tư ( angel, VC, PE,…) và các giai đoạn gọi vốn của startups.
• Cách thức làm việc của trong các quỹ đầu tư (những công ty sẽ rót vốn cho mình) – ai là người quyết định việc đầu tư cho mình, ai là người mình phải nói chuyện cùng, quy trình làm việc với họ, những tài liệu bạn cần chuẩn bị khi tiếp cận.

Kiến thức về thị trường bạn đang hoạt động

• Bạn cần có kiến thức về thị trường mà công ty mình đang hoạt động, quy mô — tương lai thị trường như thế nào? Các đối thủ của bạn là ai, họ đang làm gì? Khách hàng có mối quan tâm gì, khó khăn gì?
• Mình sẽ không cần viết là bạn cần có kiến thức về sản phẩm của bạn ( các điều vì… nó rất thừa, đúng không?

Kĩ năng

• Kĩ năng bán hàng! Yeah, nghe có vẻ buồn cười vì nghe không liên quan lắm đến gọi vốn. Nhưng thực tế, gọi vốn tức là quá trình bạn bán chính công ty mình. Kĩ năng bán hàng là vô cùng quan trọng để bạn gọi vốn thành công.
• Kĩ năng documentation (không biết dịch ra như thế nào vì dịch là kĩ năng sắp xếp tại liệu nghe không đúng lắm). Đây là kĩ năng để bạn tổ chức, sắp xếp các ý trên tài liệu sao cho logic, ngắn gọn, đầy đủ thông tin. Trong khi đây là một kĩ năng rất cơ bản của các bạn nước ngoài, thì nó lại là một kĩ năng rất ít được chú trọng ở Việt Nam (có thể nhìn thấy từ các slide toàn chữ trong các trường đại học và được kiểm chứng qua sự ngạc nhiên của các ông sếp nước ngoài bên mình). Việc viết một pitch deck trong dạng slide là một điều chắc chắn bạn sẽ phải làm khi gọi vốn.
• Kĩ năng thuyết trình! Bạn sẽ phải thuyết trình trước nhiều nhà đầu tư rất nhiều lần!
• Kĩ năng giao tiếp (cả lời nói lẫn viết) nói chung.

Trong năm 2017, mình sẽ dành nhiều thời gian hơn để viết về thông tin gọi vốn, đầu tư cho startup Việt Nam tại blog này. Đây là một lĩnh vực mới, và còn nhiều “bí ẩn” với nhiều startup Việt. Mọi người quan tâm, có thể subcribe email tại đây 🙂